(Shkas për këtë shkrim është
opinioni i Blerina Rogova ndaj shkrimit “Shqipja e vogël e Maqedonisë” , botuar
me 26 dhjetor 2013 në http://www.zeri.info/artikulli/23757/shqipja-e-vogel-e-maqedonise
dhe ne disa portale tjera)
Më duhej një kohë e relativisht e gjatë për të vendosur nëse duhet hyrë në debat me Blerinën (Blerina, Rogova – Gaxha) pas publikimit të tekstit të saj me titull “Shqipja e vogël e Maqedonisë”! Isha dhe vazhdoj të jem i dyzuar mes asaj që më duhet të pranoj se ka të drejtë në atë që thotë dhe instinktit tim si shqiptar i Maqedonisë për komentuar faktet mbi të cilat ajo ndërton opinionin e saj për ne.
Blerina ka shumë
të drejtë kur përshkruan Shkupin, Ohrin, Mavrovën dhe Manastirin në atë mënyrë.
Përveç në Shkup, thuajse asgjë shqiptare nuk ka në ato qytete e vende. Ndërsa për
çudi nuk i paska rastisur të shkoj në Tetovë, Gostivar, Dibër e Strugë. Eh po
Blerina, kësaj i thonë të shkosh në varreza dhe të thuash se nuk paska njëri të
gjallë!
Nga shkrimi i saj
i vetmi përfundim që logjikshëm më vjen ndër mend është se ajo paska qenë e
ftuar në ndonjë dasmë në Shkup dhe se dasma qenka organizuar në ndonjë lokal me
pronar maqedonas. Qenka ndjerë keq pasi
nuk ka kuptuar kamerierët maqedonas. Duket se organizatori i dasmës paska qenë
nga ata shkupjanë që preferojnë të jetojnë në pjesën maqedonase të Shkupit dhe
të pinë kafe në “trgovski” më arsyetimin se nuk jetojnë dot në një lagje më
“fundamentalistët”.
Gjithsesi, mbresa
nga ajo dasmë nuk e arsyeton reagimin e saj, veçanërisht faktin se nuk paska “engjëj
shqiptarë” në projektin “Shkupi 2014”. Që në fillim dua të them se më mirë që
nuk ka. Të gjithë ato “engjëj” në gur nuk janë gjë tjetër veç se “lugetër” që të
frikësojnë në mes të ditës. Nëse me këtë ke dashur të kërkosh që edhe shqiptarët
të ishin të pranishëm me ndonjë copë guri aty, atëherë ke rënë drejtë e në
prehrin e partisë shqiptare në pushtet. Sa për njoftim: si reagim ndaj këtij
projekti, politikanët shqiptarë kërkuan që në qendër të Shkupit të vendosen
edhe shqiptarë të gdhendur në gur. Kërkuan gjithandej dhe gjetën tre emra dhe
ia dorëzuan qeverisë. Qeveria e pranoi dhe presim që të ato tre skulptura të
shfaqen një ditë në ndonjë skutë të sheshit të Shkupit. Kështu aty do të ketë
edhe tre “engjëj shqiptar” për t’i mbrojtur shqiptarët e Kosovës a Shqipërisë
kur të jetë duke shkuar në Ohër ose Mavrovë për plazh ose ski dhe ku do të kenë
përsëri mundësinë të komunikoj me kamerierë me ato “tata” në fund!
Të kuptohemi!
Budallallëqet e shqiptarëve të Maqedonisë nuk kanë fund. Janë në gjendje të
harxhojnë dhjetëra mijëra euro për një dasmë a për një qejf dhe pastaj gjithë
jetën të vuajnë për shkak të atij investimi kot. Në të njëjtën kohë as që çajnë
kokën për të mirën e përbashkët, për fatin e tyre si komunitet e si komb. Mjafton
t’i kenë punët mirë në shtëpi dhe as që lodhen për çka ndodh rreth tyre. E
vetmja gjë me rëndësi për shqiptarët e Maqedonisë është paraja. Janë në gjendje
të bëjnë çdo sakrificë vetëm për të pasur një veturë të mirë – mundësisht Golf
(dhe një diplomë nga Universet i Tetovës ose ai i Shtulit – pse jo, kur nuk kërkon
shumë mund e mend)! Përtej kësaj asgjë nuk është me rëndësi.
Cilësia e
shkollimit në të gjitha nivelet ka rënë në zero. Po e përsëris - zero. Të
diplomuarit e universiteteve shqiptare në Maqedoni kanë problem me fjalinë e
thjeshtë. Por, gjithsesi, kjo nuk u pengon të marrin një diplomë universiteti
dhe më pas të kërkojnë edhe një master! Është kthyer në modë që gratë të bëhen
mësuese me çdo kusht, pavarësisht nëse kanë shkollim dhe përgatitje përkatëse,
ndërsa burrat me diplomë të punësohen në administratën publike, duke u bërë anëtare
partie dhe krejt në fund të behën profesorë universitar. Në gjithë botën e
qytetëruar ndodh që njerëz të shkencës të hidhen në politikë dhe të kontribuojnë
për vendin e tyre, përderisa tek shqiptarët e Maqedonisë ndodh e kundërta.
Fillimisht futen në politikë, bëjnë pak para, blejnë diplomat dhe titujt
shkencor dhe bëhen profesor universitar. Numri i profesorëve të dalë nga ky
kallëp është i jashtëzakonisht i madh në USHT dhe UEJL! Ndodh edhe kjo: punësohet
si administrator i thjeshtë ose roje në universitet; pas katër viteve përfundon
studimet në atë universitet, vazhdon me master dhe kthehet në profesor! Kjo
quhet ngritje në karrierë tek ne!
Politika! Këtu
kemi dështuar plotësisht. Jemi pa alternativë. Në pranverën e ardhshme do të
kemi zgjedhje – ndoshta dy palë (presidenciale dhe parlamentare) – dhe shqiptarët
e Maqedonisë kanë dy parti që nuk kanë çka të ofrojnë më. Dallimi i vetëm mes tyre
janë germat në shkurtesat e emrave që kanë. (Kujdes! Të dyja kanë germën D në
shkurtesë sepse pa këtë germë nuk gjen shqiptar në Maqedoni të të votoj). “Kungull
e pacërkë” thoshte Qumili në një skeç të tij të vjetër!
Feja! Këtu ka marrë
rolin primar. Si askund tjetër ndër shqiptarë.
E vetmja gjë që shteti nuk e pengon është ndërtimi i kishave dhe xhamive.
Mjafton të gjesh financim dhe mund të ndërtosh ku të duash. Ku duhet e ku nuk
duhet. Është kthyer në modë që dy mëhalla të një fshati të zihen për punën e
hoxhës dhe ndërtojë secila nga një xhami për vete! Mundësisht xhamia të ketë
dizajnin e xhamisë së Zagrebit. Po e bëre ndryshe, s’ke bërë gjë! Minarja duhet
të jetë detyrimisht më e lartë se ajo e mëhallës tjetër. Me dy minare – eh kjo është
arritje! Çuditërisht para për xhami gjenden kollaj. “Në filan katundin ndërtohet
një xhami. Duhet të japim diçka”, është komenti që dëgjohet në jo pak familje
shqiptare të Maqedoni ose tek sa bisedojnë me Skype me djemtë e tyre në Evropën
Perëndimore!
Perla të këtilla
gjen sa të duash ndër shqiptarët e Maqedonisë. Megjithatë nuk kam ndërmend të
vazhdoj së numëruari. Këto që solla si shembuj janë vetëm për Blerinën që të
kuptoj se bazën për ta zvogëluar shqipen e Maqedonisë e ka gabim.
E pra, ja pse
theksova që në fillim se isha në dyshim nëse duhej ose jo të shkruaj këtë
koment. As ta “sulmoj” e as ta “mbroj atë shkrim! ”Fryma e shkrimit është në
rregull. Reflekton realitetin e hidhur këtu në Maqedoni, por arsyet dhe faktet
që merr për bazë nuk janë të qëlluara. Emra të njerëzve te suksesshëm nga këto vise
ka plotë. Edhe ngjarje që mund të kujtohen. Megjithatë, Shqiptarët e Maqedonisë
të ofrojnë çdo orë e ditë fakte me budallallëqet e tyre pa fund. Prandaj jemi
aty ku jemi! Në tunel ku drita e shpresës për një të ardhme më të mirë nuk
duket askund!